|
|
FINDIK FİLİZ GÜVESİ |
|
Tanımı ve Yaşayışı: Erginleri yaklaşık 5 mm boyunda olup, ön kanatlar sütlü kahverengi ve beyazdır. Kanatları gri-siyah, sarı kahverengi ve koyu kahverengi çizgilidir. Yumurtaları 0.5-0.7 mm boyunda mat, beyaz basıktır. Larvaları açık sarı renklidir. Pupaları ise kızıl kahverenginde ve 7-8 mm boyundadır. Fındık bahçelerinde ilk kelebekler Mayıs ayı sonlarında görülmeye başlar ve kelebek çıkışı 50 gün kadar sürer. Kelebekler yumurtalarını çıkışlarından 5-6 gün sonra genellikle yaprakların üst yüzeyine tek tek koyarlar. Çıkan larvalar yaprağın alt yüzeyine geçerek iki damarın birleştiği yerde 4-4,5 ay beslenir ve bu sırada üzeri ağ ve pisliklerle kapanır. Larva yaprağın üst epidermisine dokunmadığı için bu kısım üçgen şeklinde bir zarar görünümü kazanır. Sonbaharda erkek organ veya kozalaklara (Phytoptus avellanae) geçmeye başlar ve kışı burada geçirirler. Larvalar Mart ayı başlarından itibaren göz ve sürgünlerin özüne girerek galeri açarlar. Mayıs ortalarına doğruda pupa dönemi başlar. Zarar Şekli: Fındık filiz güvesi larvalarının ilk zararı Temmuz ayında yapraklarda görülür. Larvalar yaprak alt yüzünde orta damarla yan damarların birleştiği koltuklarda beslenerek üçgen şeklinde kahverengi lekeler meydana getirirler. Bu lekeler larva ağ ve beslenme artıklarından meydana gelir. Yaprağın üst epidermisi daima sağlam kalır. Larva orta damarda bir galeri açar ve beslenmediği zaman orada gizlenir. Sonbaharda larvalar erkek organlara, (püs) göz diplerine ve kozalaklara geçerler. İki erkek organı ağlarıyla birbirine birleştirerek aralarında koyu renk pisliklerle karışık bir kabarıklık meydana getirirler. Kemirilen erkek organlar gelişemediği için kıvrılır. Mart ortalarında kozalaklarda beslenenler dışındaki bütün larvalar, sürgünlerin dip muhafaza yaprakları arasında ördükleri kabarık ağ içerisinde bulunurlar. Henüz gelişmekte olan sürgünler hücuma uğrayınca kururlar, fakat ağ ile dala yapıştırılmış olduklarından düşmezler. Bu şekilde kurumuş sürgüncükler filiz güvesinin tipik zarar şeklidir. Böyle göz ve sürgünler koparılınca ortada larva giriş deliği görülür. Sürgünler gelişince larvalar sürgün özünden uca doğru galeri açarak sürgün uçlarının kurumasına sebep olurlar. Bir larva 5 ayrı sürgünü kurutabilir. Tüm fındık alanlarında görülmekte olup, genelde 2-3 yılda bir epidemi yapıp üründe ortalama % 30 oranında azalmaya neden olur. Mücadelesi: Mücadele şekli kimyasal (ilaçlı) mücadeledir. Mücadeleye karar vermek için bulaşık bahçelerde bir ön sayım yapılır. Ortalama bir ocaktan örnekleme yöntemiyle 10'ar yaprak alınarak 100 yaprakta 15 zarar belirtisi olduğunda mücadeleye karar verilir. Hasattan sonra yapraklarda orta damarla yan damarların meydana getirdiği üçgen içinde larvaların beslenme arazları iyice belirince mücadeleye başlanmalı, larvaların erkek organlara veya kozalaklara göç ettiği yaprak dökümü başlangıcına kadar (Eylül sonları) ilaçlama tamamlanmalıdır. Mücadelede motorlu atomizör veya pülverizatörlerden biri kullanılmalıdır. İlaçlamanın başarılı olması için yaprakların ilaçla tamamen kaplanması gerekmektedir. İlaçlamadan 5 gün sonra ön sayımda olduğu gibi larva beslenme arazları açılarak incelenir. Görülen ölü ve canlı larva sayımı sonucuna göre ilaçlama başarısı hakkında kanaat oluşur. |
|
|
|
Osman AKPINAR |
